Ajan Mimarisi
Kendi hafızası, kendi araçları ve kişiliği olan otonom uzmanlar — SovereignNode'unuzdaki Orchestrator tarafından koordine edilir.
Temel Kavramlar
Bir AIMOS Ajanı, dört temel bileşeni birleştiren otonom bir uzmanıdır:
Özel SQLite veritabanı ile semantik, epizodik ve prosedürel uzun süreli bellek.
Alanına özel araç koleksiyonu: SQL sorguları, REST çağrıları, dosya işlemleri, alanına özel fonksiyonlar.
Yerel LLM Runtime üzerinden yerel model. Ajan, sistem prompt'u, bellek bağlamı ve kullanıcı sorgusundan tam prompt'u oluşturur.
Kullanıcıyla iletişim kanalı: Telegram, E-Posta, Ses veya Dashboard.
Çalışma Şekli
Bir AIMOS Ajanı, bir sohbet botu gibi çalışmaz — kendi masası, kendi dosya sistemi ve kendi günlük ritmi olan bir uzman gibi çalışır.
Gerçekleri, düzeltmeleri, tercihleri kalıcı olarak hatırlar. Semantik arama, farklı kelimelerle de hatıraları bulur.
Özetleri, araştırma sonuçlarını ve görüşme notlarını kendi çalışma alanına yazar — tıpkı bir uzmanın dosya klasörünü yönetmesi gibi.
Randevular, son tarihler, hatırlatmalar. Ajan her etkileşimde vadesi gelen ve geçen randevularını görür — ve proaktif davranır.
Açık görevler, delegasyonlar, bekleme listeleri. Dreaming döngüsünde otomatik olarak güncellenir.
Ajan günde bir kez bağımsız olarak takvimi, e-postaları ve açık görevleri kontrol eder — kimse ona sormadan bile.
Sessiz dönemlerde ajan görüşmelerini işler: gerçekleri çıkarır, notları ve yapılacaklar listesini günceller, hafızasını konsolide eder.
Ajanlar birbirleriyle iletişim kurar — Finans Ajanı, kullanıcıyı mesgul etmeden Lojistik Ajan'a stok değerlerini sorar.
Karmaşık sorularda ajan otomatik olarak daha güçlü bir YZ modeline eskale eder — anonimleştirilmiş ve denetim güvenliği ile kayıt altına alınır.
Sonuç: Bir AIMOS Ajanı, bir uzmanın ihtiyacı olan her şeye sahiptir — hafıza, notlar, takvim, yapılacaklar listesi, meslektaşlar, günlük ritim ve gerektiğinde yardım isteme yeteneği. Tek fark: 7/24 çalışır, hiçbir şeyi unutmaz ve saniyeler içinde ulaşılabilir.
SKILL_REGISTRY
Her ajan tam olarak ihtiyacı olan yetenekleri alır — merkezi kayıt defterinden modüler olarak bir araya getirilir. Müşteriye özel yetenekler geliştirilebilir — her sektör, her ERP sistemi, her iş akışı için.
FEM hesaplaması, profil optimizasyonu, DXF işleme, norm kontrolü, malçete listesi dışa aktarımı.
Dosya okuma, yazma, arama, listeleme. Public/private ayrımı ile çalışma alanı yönetimi.
Brave Search API üzerinden web araştırması. Bulut bağımlılığı olmadan güncel bilgiler.
IMAP/SMTP ile e-posta gönderme ve alma. HTML ve ekler.
POP3 posta kutusu izleme. Yeni e-postaları algılar ve otomatik eylemler başlatır.
Whisper STT + Piper TTS. Tüm dillerde konuşma tanıma ve sentezi, yerel işleme.
public/ klasörü üzerinden ajanlar arası dosya değişimi. Okuma, yazma, listeleme.
Tailscale VPN üzerinden uzak bilgisayarlara SFTP erişimi. İş istasyonundan dosya alma ve bırakma.
Zamanlanmış görevler: günlük ritim, tekrarlanan kontroller, hatırlatmalar.
Randevu oluşturma, sorgulama, değiştirme, silme. Vadesi gelen randevularda proaktif hatırlatmalar.
Kişi yönetimi: kişiler, firmalar, telefon numaraları, e-posta adresleri, notlar.
Notları ve anahtar-değer çiftlerini kalıcı olarak saklar. Ajanın kendi bilgi tabanı.
Daha güçlü modele eskalasyon. Karmaşık analizler için Cloud-LLM'e anonimleştirilmiş sorgu.
Türk bayramları, Ramazan, Kandil geceleri. Kültürel bağlam farkındalığı.
Futbol sonuçları ve fikstürler. Önemli maçlarda proaktif bildirimler.
Firebird/InterBase üzerinden ETA V8 muhasebe. Hesap sorgulama, açık faturalar, günlük özet.
Microsoft SQL Server üzerinden ETA V8 muhasebe. Aynı fonksiyonlar, farklı veritabanı altyapısı.
API'si olmayan web portalları için tarayıcı otomasyonu. Form doldurma, veri çıkarma.
Bağlantı
Ajan, konektörler üzerinden iletişim kurar — kullanıcılara, sistemlere ve diğer ajanlara standartlaştırılmış arayüzler. Yeni konektörler sürekli geliştirilmekte olup BT altyapınıza özel konektörler her zaman eklenebilir.
Metin, sesli mesajlar, belgeler. Hatırlatmalar, alarmlar ve sonuçlarda proaktif mesajlar. Tüm ajanlar için Shared Listener.
Gönderme ve alma için IMAP/SMTP. Gelen posta kutuları için POP3 izleme. HTML formatı ve dosya ekleri.
Whisper STT + Piper TTS — tamamen yerel. Tüm dillerde konuşma tanıma ve sentez, bulut hizmetleri olmadan.
Tailscale VPN üzerinden iş bilgisayarına dosya erişimi. DXF, PDF, Excel için paylaşılan klasör — şifreli ve açık port olmadan.
PostgreSQL, MSSQL, Firebird — yalnızca SELECT sorguları. Üretim verilerine yazma erişimi yok. Tasarım gereği Salt Okunur.
ERP, CRM, stok yönetimi için evrensel API bağlantısı. Yapılandırılabilir kimlik doğrulama ile GET, POST, PUT.
3 Katmanlı Bellek
Üç bellek türü, hibrit arama ve konsolidasyon için bir Dreaming döngüsü.
Bekleme durumunda ajan, görüşmelerini bir LLM Çağrısı ile analiz eder, gerçekleri çıkarır, notları ve yapılacaklar listesini günceller, hafızasını konsolide eder ve haftalık raporlar oluşturur.
İnsan beyni uykuda olduğu gibi — ajan deneyimleri bilgiye yoğunlaştırır, gereksiz girdileri kaldırır ve önemli bağlantıları güçlendirir. Sonuç: daha düşük token tüketimi ile daha kesin yanıtlar.
İnsan beyni uykuda olduğu gibi, AIMOS boşta iken hatıraları konsolide eder:
Token Optimizasyonu
Sınırlı bağlam penceresi içinde bellek derinliği ile yanıt uzunluğu arasında dinamik denge.
| Seviye | Bellek | Yanıt |
|---|---|---|
| 1 | Minimum | Çok uzun |
| 2 | Azaltılmış | Uzun |
| 3 | Dengeli | Orta |
| 4 | Derin | Kısa |
| 5 | Maksimum | Minimum |
Koordinasyon
Ajanlar arası mesajlaşma, paylaşılan dosyalar ve mimari olarak zorunlu veri koruma.
Aynı Connector Ailesi'ndeki ajanlar bir iletişim kanalını paylaşır. Aileye gönderilen mesajlar otomatik olarak sorumlu ajana yönlendirilir.
İki ajan arasında istek başına maksimum 3 gidiş-dönüş turu. Sonsuz döngüleri ve kontrolsüz token tüketimini önler.
Her ajanın kendi çalışma alanı vardır — kilitli bir masa gibi. Yalnızca bilinçli olarak paylaşılan dosyalar başkaları tarafından görülebilir.
Berichte, Exporte, Malçete Listesi — alles was andere Agents brauchen. Der Agent entscheidet selbst, was er teilt.
Notlar, takvim, kişiler, yapılacaklar listesi, profil veritabanları. Başka hiçbir ajanın erişimi yoktur — politika ile değil, mimari olarak zorlanmıştır.
Örnek: Yapı Ajanı, mühendisin iş bilgisayarından bir DXF dosyası okur, bir malçete listesi oluşturur ve public/ klasörüne koyar. Finans Ajanı malçete listesini okur ve malzeme maliyetlerini hesaplar — yapı notlarına erişim olmadan.
Güvenlik
Üç güven seviyesi, bir ajanın hangi araçları kullanabileceğini belirler. Tıpkı bir işletim sistemi çekirdeği gibi.
En düşük risk. Ajan yalnızca okuyabilir: hafıza sorgulama, yapılandırma görüntüleme. Dış sistemlere erişim yok, yazma erişimi yok.
Dış sistemlere okuma erişimi. SQL-SELECT, REST-GET, dosya okuma. Üretim verilerine yazma erişimi yok. Çoğu ajan için standart ring.
Yazma işlemleri dahil tam erişim. Yönetici tarafından açıkça etkinleştirilmesi gerekir. Kritik eylemler için İnsan Denetimi (Human-in-the-Loop).
Uygulama Örnekleri
Tipik endüstriyel ortamlar için ön yapılandırılmış üç ajan tipi.
Ring 1 — Standart
Berechnet Tragwerke mit integrierter FEM-Engine (PyNite), optimiert Stahlprofile nach Gewicht und Kosten, prüft Erdbebennormen (TBDY 2018, Eurocode). Erstellt Malçete Listesi als Entwurf — der Konstrukteur prüft und gibt frei.
Ring 1 — Standart
Uyumsoft, SAP, Navision ve diğer ERP sistemlerini bağlar. Stok seviyelerini gerçek zamanlı izler, kritik düşüşleri bildirir ve SQL ile REST konektörleri üzerinden talep taleplerini otomatikleştirir.
Ring 1 — Standart (Schreiben: Ring 2)
ETA V8, DATEV ve diğer muhasebe sistemlerini entegre eder. Nakit akışını analiz eder, kayıtları hazırlar ve güncel bakiyeleri sunar. Kayıt kesinleştirme yalnızca yetkili muhasebeciler tarafından yapılır.
Bunlar örnektir. AIMOS ajanları her işletme için bireysel olarak yapılandırılır — her ajan, özel sistemlere ve gereksinimlere göre uyarlanır.